THIỀNG LIỀNG & MÔ HÌNH DU LỊCH CỘNG ĐỒNG

Thiềng Liềng là một đảo nhỏ thuộc xã Thạnh An, huyện Cần Giờ, cách trung tâm Thành phố Hồ Chí Minh khoảng 50 km về phía Đông Nam, cách trung tâm xã Thạnh An khoảng 7 km và chỉ có thể tiếp cận bằng đường thủy. Với diện tích khoảng 12.999 ha, nơi đây nổi tiếng với nghề làm muối truyền thống và hệ sinh thái rừng ngập mặn phong phú. Cộng đồng cư dân tại Thiềng Liềng chủ yếu là di dân từ Đồng bằng sông Cửu Long từ những năm 1970, tạo nên một bản sắc văn hóa độc đáo cho khu vực.

Mô hình Du lịch Cộng đồng Thiềng Liềng là một sáng kiến nhằm phát triển kinh tế bền vững cho cư dân địa phương, đồng thời bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của ấp đảo Thiềng Liềng, xã Thạnh An, huyện Cần Giờ, TP.HCM. Được Sở Du lịch TP.HCM, Viện nghiên cứu phát triển Kinh tế và Du lịch (ITERD) và các hộ dân triển khai từ năm 2022, dự án đã thu hút sự tham gia tích cực của cộng đồng địa phương và sự quan tâm của du khách trong và ngoài nước.

Du khách đến với Thiềng Liềng sẽ có cơ hội trải nghiệm nhiều hoạt động hấp dẫn như:
– Tham gia sản xuất muối cùng diêm dân: Trải nghiệm quy trình làm muối truyền thống, từ việc chuẩn bị ruộng muối đến thu hoạch.
– Khám phá hệ sinh thái rừng ngập mặn: Tham quan bằng thuyền, tìm hiểu về đa dạng sinh học và vai trò của rừng ngập mặn trong bảo vệ môi trường.
– Thưởng thức ẩm thực địa phương: Thưởng thức các món ăn đặc sản như hải sản tươi sống, bánh dân gian và các thức uống giải nhiệt từ nguyên liệu địa phương.
– Trải nghiệm văn hóa bản địa: Tham gia các buổi đờn ca tài tử, tìm hiểu về phong tục tập quán và đời sống sinh hoạt của người dân địa phương.

Từ khi triển khai, mô hình du lịch cộng đồng tại Thiềng Liềng đã góp phần đáng kể vào việc cải thiện thu nhập và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân địa phương. Số lượng hộ gia đình tham gia vào hoạt động du lịch đã tăng từ 13 lên 16 hộ, với 24 điểm đến phục vụ du khách. Doanh thu từ du lịch cộng đồng không chỉ giúp giảm tỷ lệ hộ nghèo mà còn thúc đẩy việc bảo vệ môi trường và bảo tồn văn hóa truyền thống. Chỉ sau một năm, Du lịch cộng đồng Thiềng Liềng đã được du khách bình chọn là 1 trong 10 điểm đến thú vị của TP.HCM đứng cùng với 9 địa danh nổi tiếng như: Dinh độc lập, nhà thờ Đức Bà, Bưu điện Sài Gòn, Bảo tàng chứng tích chiến tranh, Bảo tàng phụ nữ…

Các dịch vụ cung cấp:
– Trải nghiệm nghề làm muối: Du khách có cơ hội tham quan và tham gia vào quy trình sản xuất muối truyền thống cùng các diêm dân địa phương.
– Dịch vụ ẩm thực và thức uống địa phương: Các hộ gia đình cung cấp các món ăn hải sản đặc trưng vùng biển Cần Giờ cùng các thức uống giải nhiệt như sâm sâm, nước sirô, nước hoa đậu biếc, chanh muối, me đá và kem dừa nước…
– Không gian hoài niệm: Không gian được thiết kế mang đậm dấu ấn văn hóa truyền thống, giúp du khách tìm hiểu về lịch sử và cuộc sống của người dân Thiềng Liềng.
– Dịch vụ homestay: Du khách có thể lưu trú tại nhà dân, trải nghiệm cuộc sống thường nhật và sinh hoạt cùng gia đình địa phương tại các không gian như Muối FARMSTAY, Thiềng Liềng ECOSTAY, Thiềng Liềng Homestay, Me House, Homestay Vườn trầu…
– Đờn ca tài tử: Du khách thưởng thức nghệ thuật đờn ca tài tử do chính người dân địa phương biểu diễn, mang đến các trải nghiệm văn hóa bản địa độc đáo.
– Ngâm chân muối thảo dược: Dịch vụ ngâm chân với các loại thảo dược tự nhiên, giúp du khách thư giãn sau hành trình khám phá quanh đảo.
– Tham quan rừng ngập mặn: Các hộ dân tổ chức tour tham quan hệ sinh thái rừng ngập mặn, giới thiệu về đa dạng sinh học và vai trò của rừng trong bảo vệ môi trường.
– Không gian tín ngưỡng: Du khách có thể tham quan các địa điểm tín ngưỡng đặc trưng của vùng Đông Nam Bộ, tìm hiểu về đời sống tâm linh của cư dân địa phương.

Các hộ gia đình tham gia mô hình đã tận dụng nguồn lực sẵn có, như nghề làm muối, nuôi trồng và đánh bắt thủy sản, để phát triển các dịch vụ du lịch. Điều này không chỉ tạo thêm thu nhập mà còn góp phần bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của ấp Thiềng Liềng. Việc tham gia của các hộ gia đình vào mô hình du lịch cộng đồng đã mang lại luồng sinh khí mới cho ấp Thiềng Liềng, nơi đây trở thành điểm đến hấp dẫn cho những ai muốn khám phá và trải nghiệm văn hóa địa phương.

Trong giai đoạn tiếp theo, Du lịch cộng đồng Thiềng Liềng hướng đến việc đa dạng hóa các sản phẩm và dịch vụ du lịch, nâng cao chất lượng phục vụ, đồng thời mở rộng thị trường khách du lịch. Việc kết nối với các tuyến du lịch khác trong khu vực và tăng cường quảng bá hình ảnh Du lịch Thiềng Liềng sẽ là những bước đi chiến lược để phát triển bền vững mô hình du lịch cộng đồng này.
Mô hình Du lịch Cộng đồng Thiềng Liềng không chỉ là điểm sáng trong phát triển kinh tế địa phương mà còn là minh chứng cho sự kết hợp hài hòa giữa bảo tồn văn hóa và phát triển du lịch bền vững.